Bağımlılık, yalnızca maddeyi bırakmak değil; beyindeki kimyasal dengeyi, düşünce kalıplarını ve yaşam tarzını yeniden yapılandırmak anlamına gelir. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Bağımlılıkla Mücadele Komisyonu’nun son araştırması, bağımlılık riskinin %68’inin 15-24 yaş aralığında başladığını ve bu dönemde verilen psikososyal desteğin tedavi başarısını üç katına çıkardığını ortaya koydu. Komisyon, üniversite bünyesinde oluşturduğu “Temiz Kampüs” birimiyle öğrencilere ücretsiz bireysel psikoterapi, grup terapisi ve aile danışmanlığı sunuyor. Randevular bmk.ikcu.edu.tr adresinden çevrimiçi alınıyor; ilk seans 48 saat içinde planlanıyor.

Uzmanlar, bağımlılığın biyolojik temellerini şöyle açıklıyor: Dopamin yollarındaki aşırı uyarı, ödül sistemini kötürümleştirir ve kişi madde ya da davranış dışında keyif alamaz hale gelir. Bu noktada “motivasyonel röportaj” tekniği devreye girer; danışan kendi değişim cümlelerini kurarka, beyinde ön lob ile limbik sistem arasında yeni sinaptik köprüler oluşur. Komisyonun 2023 verilerine göre bu teknikle desteklenen öğrencilerin %71’i 6. ayda maddeyi bırakırken, depresyon ve anksiyete skorlarında ortalama 23 puanlık düşüş kaydedildi.

Ailelere düşen rol ise “sınırları net, yargısız ve öğretici” olmak. Komisyon, aylık “Aile Eğitim Atölyesi”nde şu başlıkları işliyor: iletişim tuzakları, güvenli ayrılma, yüksek riskli durumlar ve relaps (tekrar kullanım) planı. Atölyeye katılan ebeveynlerin %82’si, çocuklarıyla olan çatışma sıklığını ilk ay içinde yarıya indirmeyi başarıyor.

Yüksek riskli dönemler (sınav haftaları, ayrılık, ekonomik baskı) için Komisyon 7/24 “Kriz Hattı” kurdu: 0 232 123 55 55. Hat, psikolog ve psikiyatristten oluşan 10 kişilik ekiple çalışıyor; ortalama yanıt süresi 30 saniye. 2023’te toplam 3.412 çağrıdan 2.279’u aktif müdahaleyle sonuçlandı ve 147 öğrene yatırılacak yer temin edildi.

Komisyon ayrıca “sanal gerçeklik tedavi modülü” geliştirdi: Kişi, VR gözlüğüyle riskli ortamları simüle ederken terapist eşliğinde stres yönetimi teknikleri uyguluyor. Pilot çalışmada, 4 haftalık VR seansları sonrası kişilerin dürtü kontrol puanları %34 oranında iyileşti.

Sonuç olarak, bağımlılıkla mücadele çok boyutlu bir sağlık hizmetidir: Beynin nörokimyasını düzenlemek, bireyin psikolojik dayanıklılığını artırmak, ailenin destek sistemini güçlendirmek ve toplumsal farkındalığı yükseltmek. İKÜ Bağımlılıkla Mücadele Komisyonu, bu dört bileşeni entegre ederek üniversite öğrencilerine model oluşturuyor.